آموزش و معرفی پرکاربردترین ابزارهای مورد استفاده در دندانپزشکی ویژه ی دستیار دندانپزشک

یک دستیار دندانپزشک وظایف متعددی دارد اما بی شک یکی از اساسی ترین و مهم ترین وظایف یک دستیار دندانپزشک، آماده سازی و گردآوری تمام وسایل، ابزارها و مواد مورد نیاز هر درمان در قالب یک مجموعه یا ست (Setup) ، قبل از شروع کار دندانپزشک و تحویل موارد خواسته شده در حین کار به او می باشد.

اسم وسایل دندانپزشکی با عکس pdf - اسم ابزارهای دندانپزشکی

یک دستیار دندانپزشک زمانی می تواند این وظیفه را با مهارت کامل انجام دهد که:

  1. تک تک ابزارها و وسایل و اقلام مورد استفاده در دندانپزشکی را بشناسد.
  2. با کاربرد کلی ابزارها و وسایل آشنایی داشته باشد. (بداند هر ابزار در کدام مرحله از درمان نیاز خواهد بود.)
  3. به طور کلی با مراحل هر درمان و ترتیب این مراحل آشنایی مختصر داشته باشد تا بداند مرحله ی بعدی چیست و دندانپزشک از او چه وسیله ای درخواست خواهد کرد.
  4. با انواع مواد دندانپزشکی آشنا بوده و طریقه ی مخلوط کردن و آماده سازی آن ها را بداند.

در ادامه ی این مقاله قصد داریم به معرفی برخی از مهمترین وسایل دندانپزشکی پرداخته و شما را با کاربرد آن ها آشنا کنیم.

معرفی برخی از مهمترین وسایل دندانپزشکی و کاربرد آن ها

در دندانپزشکی از ابزارها و وسایل بسیار متنوعی استفاده می شود که به طور کلی این ابزارها در سه گروه دستی، انگشتی و ماشینی قرار می گیرند. در ادامه برخی از پرکاربرد ترین ابزارهای هر گروه را بررسی خواهیم کرد.

گروه اول: ابزارهای دستی

آینه ی دندانپزشکی Dental Mirror

این وسیله برای کنار زدن گونه، زبان، انعکاس نور و دیدن قسمت هایی از دهان که به طور مستقیم دیده نمی شوند، استفاده می شود. می تواند به دو صورت پلاستیکی (یک بار مصرف) و یا فلزی (قابل اتوکلاو شدن) موجود باشد.

معرفی ابزار آینه ی دندانپزشکی Dental Mirror ویژه دستیار دندانپزشک 1. آینه ی دندانپزشکی Dental Mirror

سوند دندانپزشکی Dental Explorer

این وسیله برای معاینه ی دندان ها و پیدا کردن پوسیدگی ها و جرم های دندانی و نیز امتحان سلامت و سختی سطح دندان ها استفاده می شود.

ابزار سوند دندانپزشکی Dental Explorer

پنس یا پلایر رل پنبه Cotton plier

با زوایا و نوک های متفاوت برای برداشتن، جایگذاری و انتقال وسایل و ذرات ریز از جمله ریزپنبه، رل پنبه، تکه های ترمیم افتاده در دهان بیمار و… کاربرد دارد.

معرفی ابزار پنس یا پلایر رل پنبه Cotton plier

این مقاله را نیز حتما بخوانید : دانستنی هایی درباره رادیوگرافی دندانی

ابزارهای ترمیم آمالگام

  • کندانسور Condenser: برای فشردن و متراکم کردن ماده ترمیمی در حفره ی دندانی استفاده می شود. انواع مختلف از این وسیله با شکل سر متفاوت و در سایزهای مختلف وجود دارند. نوع رایج تر به شکل زیر می باشد:

معرفی ابزار کندانسور Condenser دندانپزشکی

  • کارور Dental Carver: پس از قرار دادن ماده ی ترمیمی در محل مورد نظر، شکل و سطح آن به کمک کارور مشابه دندان طبیعی فرم داده می شود. انواع متفاوتی از کارورها وجود دارند که رایج ترین نوع، کارور لوزی می باشد:

عکس و معرفی ابزار کارور Dental Carver دندانپزشکی ویزه دستیار دندانپزشک

  • برنیشر Burnisher: برای صاف کردن، شکل دهی و پالیش/پرداخت آمالگام قبل از سخت شدن استفاده می شود. اشکال متنوعی از آن وجود دارد که نوع توپی رایج تر است:

عکس و معرفی ابزار برنیشر Burnisher دندانپزشکی

الواتور Elevator

در خارج کردن دندان یا ریشه های دندانی، از این وسیله برای لق نمودن دندان از طریق قطع اتصالات بافت نرم (لثه) و هم چنین اتصالات دندان و استخوان اطراف آن استفاده می شود. به این ترتیب دندان در محل خود مقداری شل شده و راحت تر خارج خواهد شد. انواع مختلفی از الواتورها با کاربردهای مختلف و شکل سر متفاوت وجود دارند. رایج ترین الواتور، الواتور مستقیم Straight Elevator می باشد.

معرفی و تصاویر ابزار الواتور Elevator دندانپزشکی و کارایی ان

فورسپس Forceps

بعد از این که دندان به وسیله ی الواتور از بافت ها و استخوان اطراف آن جدا شد باید آن را توسط یک وسیله گرفت و از داخل استخوان خارج کرد که این وسیله فورسپس نام دارد. در حالت کلی نوک فورسپس های فک بالا در امتداد دسته قرار داشته و به طور مستقیم می باشد در حالی که نوک فورسپس های فک پایین نسبت به دسته یک زاویه ی تقریبا ۹۰ درجه دارد.

عکس و معرفی ابزار فورسپس Forceps بالا

نمای کلی فورسپس های فک بالا

عکس و معرفی ابزار فورسپس Forceps فک پایین

نمای کلی فورسپس های فک پایین (زاویه ی 90 درجه ی نوک فورسپس نسبت به دسته)

هر یک از فورسپس ها (چه برای فک بالا و چه فک پایین) بر اساس این که برای کشیدن کدام دندان به کار می روند، شکل قسمت سرشان طراحی اختصاصی و متفاوت از یکدیگر دارد. حتی برای برخی دندان ها، فورسپس سمت چپ و راست با یکدیگر متفاوت است.

40% -
دوره آموزش دستیار دندانپزشک - دوره کامل آموزش دستیار دندانپزشک - چگونه دستیار دندانپزشک شویم

دوره آموزش دستیار دندانپزشک

3
299,000 تومان

گروه دوم: ابزارهای انگشتی

فایل اندودنتیک Endodontic File

فایل وسیله ای فلزی است که از آن در درمان ریشه (عصب کشی) برای تمیز کردن داخل کانال ریشه استفاده می شود. جنس فایل ها معمولا از استیل ضد زنگ Stainless Steel و یا نیکل- تیتانیوم (Ni-Ti) می باشد.

عکس و معرفی ابزار فایل اندودنتیک Endodontic File دندانپزشکی معرفی ابزار فایل اندودنتیک Endodontic File دندانپزشکی فایل اندودنتیک Endodontic File

فایل ها بر اساس ضخامت نوک قسمت برنده ی آن ها شماره گذاری شده اند و شماره ی هر فایل روی دسته ی آن نوشته شده است. به عنوان مثال فایل شماره ی 20 در نوک فایل ضخامتی برابر با 0.2 میلی متر دارد. برای سهولت استفاده، هر سایز با یک رنگ مشخص و ثابت، کدگذاری شده است. به این صورت که سه شماره ی اول (شماره های 6-8-10) که نازک ترین فایل ها می باشند، با رنگ های جداگانه ای مشخص می شوند اما از فایل شماره ی 15 به بعد رنگ ها به صورت دوره ای تکرار می شوند:

تصاویر فایل های اندودنتیک

گروه سوم: ابزارهای ماشینی

توربین دندانپزشکی (هندپیس با سرعت بالا)

برای اعمال متنوعی از جمله تراش دندان و برداشت پوسیدگی ها، ، تراش دندان برای روکش، پالیش و پرداخت ترمیم ها و… به کار می رود. عامه مردم و بیماران این وسیله را با نام “دریل دندانپزشکی” می شناسند.

یک ابزار چرخنده ی کوچک (انواع فرزها) در محل مخصوص روی توربین نصب شده و توربین به شلنگ مخصوص روی یونیت دندانپزشکی متصل میشود. با فشار دادن پدال پایی مخصوص، توربین با نیروی فشار هوا شروع به کار می کند و با سرعت بسیار بالا (حدود 450000 دور در دقیقه) وسیله ی چرخشی (فرز) را می چرخاند که به این ترتیب تراش دندان ممکن می شود.

توربین دندانپزشکی (هندپیس با سرعت بالا) توربین دندانپزشکی (هندپیس با سرعت بالا)

آنگل (هندپیس با سرعت پایین)

آنگل (هر دو حرف  ̎ن̎  و  ̎گ ̎ را ساکن بخوانید.) می تواند برای اعمال مختلفی از جمله مراحل نهایی برداشت پوسیدگی ها، بروساژ و پروفیلاکسی در جرمگیری، پرداخت و پالیش ترمیم ها و… به کار رود.

همانند توربین برای این وسیله نیز یک ابزار چرخنده ی کوچک (مانند فرزهای مخصوص آنگل) در محل مخصوص روی آن نصب شده و آنگل به شلنگ مخصوص روی یونیت متصل می شود. با فشار دادن پدال پایی یونیت، آنگل شروع به کار می کند و با سرعت پایین تری نسبت به توربین (حدود 25000 دور در دقیقه) وسیله ی چرخشی را می چرخاند.

معرفی و تصاویر ابزار آنگل (هندپیس با سرعت پایین)

معرفی و تصاویر ابزار آنگل (هندپیس با سرعت پایین)

 

ابزارهای دندانپزشکی بسیار زیاد و متنوع می باشند. در این مقاله توانسته ایم به تعداد محدودی از آن ها اشاره کنیم که خود این موارد نیز بعضا در اشکال گوناگون وجود دارند. شما در دوره ی آموزش دستیار دندانپزشک می توانید با بیش از 60 ابزار دستی و انگشتی و 6 ابزار ماشینی پرکاربرد در مطب های دندانپزشکی و نحوه ی کارکرد آن ها به طور مفصل و کاملا مصور آشنا شوید.