فیشور سیلانت (سیلانت دندان) یک پوشش نازک و محافظ است که روی سطح جونده دندانهای خلفی (عقبی) قرار میگیرد و جلوی نفوذ باکتریهای عامل پوسیدگی را میگیرد. بعبارتی در دسته درمان های پیشگرانه دندانپزشکی قرار می گیرد. در این مقاله میخوانید سیلانت از چه موادی ساخته میشود، برای چه کسانی مناسب است، مراحل انجامش چیست و چقدر دوام میآورد.
خلاصهٔ سریع مقاله
- سیلانت یک پوشش مایع و نازک است که روی سطح جونده دندانهای پرمولر و مولر کشیده و سخت میشود.
- از رزین یا گلاس آینومر ساخته میشود.
- مناسبترین زمان برای کودکان، بلافاصله پس از رویش دندانهای دائمی است؛ اما بزرگسالان فاقد پوسیدگی و ترمیم هم میتوانند از آن استفاده کنند.
- انجام آن بدون درد است و برای هر دندان تنها چند دقیقه زمان میبرد.
- طول عمر سیلانت حدود پنج سال است و باید هر چند وقت یکبار تعویض شود.
- روی دندانِ دارای پوسیدگی، پرکردگی یا روکش، و دندانِ نیمهرویشیافته سیلانت گذاشته نمیشود.
فیشور سیلانت چیست؟
سیلانتها پوششهای نازک و مایعی هستند که روی سطح جونده دندانهای عقبی، یعنی پرمولرها و مولرها، کشیده میشوند. پس از قرار گرفتن مواد روی دندان، دندانپزشک آن را با نور مخصوص (لایت کیور) سخت میکند تا مانعی محافظ در برابر باکتریهای عامل پوسیدگی ایجاد شود.

سیلانت از چه موادی ساخته میشود؟
تولیدکنندگان برای ساخت سیلانت از چند نوع ماده استفاده میکنند، از جمله:
- رزینها (با منشأ گیاهی یا مصنوعی)
- گلاس آینومر (ترکیبی از پودر شیشه و یک اسید محلول در آب)
هدف از انجام فیشور سیلانت چیست؟
دندانپزشکها سیلانت میگذارند تا دندانهای شما را از باکتریهای بیماریزا محافظت کنند. دندانهای عقبی شیارهای عمیقی دارند که به خُرد کردن غذا هنگام جویدن کمک میکند. اما غذا و باکتری میتواند در این شیارها گیر کند و به مرور زمان باعث پوسیدگی دندان شود. سیلانت این نواحی را میپوشاند تا باکتریها به آنها دسترسی نداشته باشند.
چه کسانی به فیشور سیلانت نیاز دارند؟
کودکان و نوجوانان از رایجترین گروههای متقاضی سیلانت هستند. اما بزرگسالانی که روی دندانهای آسیابشان پوسیدگی یا پرکردگی ندارند نیز میتوانند از این درمان استفاده نمایند. بهطور کلی، هر کسی که مستعد پوسیدگی دندانهای عقبی است می تواند از فیشورسیلانت استفاده کند.
معمولاً بهتر است سیلانت دندانهای دائمی مولر و پرمولر کودک بلافاصله پس از رویش انجام شود. به این ترتیب، سیلانت در سالهایی که بیشترین خطر پوسیدگی وجود دارد (۶ تا ۱۴ سالگی) از دندانها محافظت میکند.
در برخی موارد، سیلانت برای دندانهای شیری هم مناسب است. مثلاً اگر دندانهای شیری کودک شیارها و فرورفتگیهای عمیقی دارند، سیلانت میتواند از این نواحی محافظت کند. دندانهای شیری نقش مهمی در حفظ فضا برای دندانهای دائمی دارند؛ بنابراین باید سالم بمانند تا زودتر از موعد از دست نروند.
فیشور سیلانت چقدر رایج است؟
سیلانت یکی از رایجترین درمانهای پیشگیرانه در دندانپزشکی امروز است. بر اساس آمارهای آمریکا، حدود ۴۲ درصد از کودکان ۶ تا ۱۱ ساله و ۴۸ درصد از نوجوانان ۱۲ تا ۱۹ ساله روی دندانهای دائمی خود سیلانت دارند.
مراحل انجام فیشور سیلانت
آیا درمان فیشور سیلانت نیاز به آمادگی قبلی خاصی دارد؟
لازم نیست هیچ کار خاصی انجام دهید. دندانپزشک سیلانت را در یک جلسه در مطب انجام می دهد. پیش از آن، دندانها را بهطور کامل تمیز میکند تا باکتریها بین مادهٔ سیلانت و سطح دندان گیر نیفتند.
سیلانت چگونه انجام میشود؟
این کار ساده و بدون درد است و برای هر دندان فقط چند دقیقه طول میکشد. مراحل کار به این صورت است:
- دندانها بهطور کامل تمیز میشوند.
- دندانها خشک میشوند و برای اینکه سطح دندان خشک بماند، یک تکه گاز پنبهای در آن ناحیه قرار میگیرد.
- مقدار کمی محلول اسید اچ روی سطح جونده دندانها کشیده میشود تا سطح آن زبر شود؛ این کار باعث میشود سیلانت بهتر به دندان بچسبد.
- دندانها شسته و دوباره خشک میشوند.
- مادهٔ سیلانت روی مینای دندان کشیده میشود و مستقیماً به آن میچسبد.
- با دستگاه لایتکیور (نور مخصوص) روی سیلانت نور تابانده میشود تا سفت شود.
مزایا و معایب فیشور سیلانت
مزایا
مسواک و نخ دندان با دقت کافی میتوانند پلاک، باقیماندهٔ غذا و آشغالها را از سطوح صاف دندان پاک کنند، اما همیشه به تمام شیارها و گوشههای ریز نمیرسند. سیلانت این نقاط آسیبپذیر را با «مسدود کردن» باکتری، پلاک و ذرات غذا از پوسیدگی محافظت میکند.
معایب
در بیشتر موارد، مزایای سیلانت از معایبش بیشتر است؛ اما چند نکته را باید بدانید:
- سیلانت حداکثر پنج سال دوام میآورد و هر چند وقت یکبار باید تعویض شود.
- روی دندانهایی که پوسیدگی یا پرکردگی دارند، نمیتوان سیلانت گذاشت.
- اگر سیلانت درست انجام نشود، ممکن است باکتریها زیر آن گیر بیفتند و باعث پوسیدگی شوند.
در مورد اینکه برای شما یا فرزندنتان فیشور سیلانت مناسب است یا نه باید از دندانپزشک تان سوال کنید.
دوران نقاهت، ماندگاری و رژیم غذایی بعد از سیلانت
زمان بهبودی بعد از فیشور سیلنت چقدر است؟
بعد از گذاشتن سیلانت هیچ دورهٔ استراحتی لازم نیست و میتوانید بلافاصله به سر کار یا مدرسه برگردید.
سیلانت دندان چقدر دوام دارد؟
سیلانت حداکثر تا پنج سال دوام میآورد. برای بهترین نتیجه باید آن را بهصورت منظم تعویض کنید.
بعد از سیلانت چه زمانی میتوان غذا خورد؟
بلافاصله پس از انجام میتوانید به خوردن و آشامیدن عادی برگردید. فقط به یاد داشته باشید که غذاهای بسیار سفت، چسبناک یا کشسان میتوانند سیلانت را بشکنند یا فرسوده کنند؛ بنابراین بهتر است این خوراکیها را در حد اعتدال مصرف کنید.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
حداقل هر شش ماه یک بار برای معاینهٔ معمول به دندانپزشک مراجعه کنید. در این جلسات، دندانپزشک سلامت دندانها و لثهها را بررسی میکند و توصیههای درمانی لازم را میدهد. فرصت خوبی است که دربارهٔ سیلانت هم سؤال کنید و بپرسید آیا این درمان پیشگیرانه میتواند به حفظ سلامت دهان شما کمک کند.
آیا انجام فیشور سیلانت ضروری است؟
پاسخ کوتاه این است: بستگی دارد.
سیلانت روشی ایمن و مؤثر برای کاهش خطر پوسیدگی در شما یا فرزندتان است. کودکان ۶ تا ۱۱ سالی که سیلانت ندارند، سه برابر بیشتر در معرض پوسیدگی دندان هستند. بعبارتی یک درمان پیشگیرانه و یک سرمایه گذاری خوب روی دندان های کودکانتان برای آینده می باشد؛ چون هزینهٔ آن از بسیاری از درمانهای دیگر کمتر است و احتمال نیاز به کارهای تهاجمیتر دندانپزشکی در آینده را کم میکند.
اما سیلانت برای همه مناسب نیست. دندانهایی که نیمهرویشیافته هستند (یعنی هنوز کامل بیرون نیامدهاند) از سودی از انجام سیلانت نمی برند. دندانپزشکها همچنین روی دندانهایی که پرکردگی یا روکش دارند سیلانت نمیگذارند. در این موارد، سیلانت نهتنها لازم نیست، بلکه کمکی هم نمیکند.
سؤالات متداول دربارهٔ فیشور سیلانت
فیشور سیلانت چقدر دوام دارد؟
معمولاً تا حدود پنج سال. برای حفظ اثر محافظتی، باید آن را بهطور منظم بازبینی و در صورت نیاز تعویض کرد.
بهترین سن برای فیشور سیلانت چه زمانی است؟
بهتر است سیلانت دندانهای آسیاب و پرمولر دائمی، بلافاصله پس از رویش انجام شود تا در سالهای پرخطر پوسیدگی (۶ تا ۱۴ سالگی) از دندانها محافظت کند.
آیا فیشور سیلانت درد دارد؟
خیر. اعمال سیلانت ساده و بدون درد است و برای هر دندان فقط چند دقیقه طول میکشد.
آیا روی دندان پرشده یا پوسیده میشود سیلانت گذاشت؟
خیر. روی دندانهایی که پوسیدگی، پرکردگی یا روکش دارند سیلانت گذاشته نمیشود.
جمعبندی
فیشور سیلانت را میتوان مثل لباس بارانی برای دندانها دانست. همانطور که بارانی شما را از باران و عوامل محیطی محافظت میکند، سیلانت هم دندانها را در برابر باکتریهای بیماریزا حفظ میکند. سیلانتها بینقص نیستند، اما میتوانند خطر پوسیدگی را بهطور چشمگیری کاهش دهند و بهترین شانس را برای داشتن دندانها و لثههای سالم به شما بدهند.
میخواهید بدانید هزینه انجام فیشور سیلانت چقدر است؟
کافیست مقاله هزینه فیشور سیلانت کودکان را مطالعه نمایید و یا اگر ساکن تبریز هستید می توانید به مطب دکتر نگین واعظی مراجعه فرمائید.
