فهرست مطالب

در تبلیغات تلویزیونی و پوسترهای مسواک، معمولاً می‌بینیم که سطح برس مسواک کاملاً با خمیر دندان پوشانده می‌شود. اما واقعیت این است که برای مسواک زدن تنها به مقدار یک دانه نخود از خمیر دندان نیاز دارید. کودکان حتی باید کمتر از این میزان استفاده کنند؛ یعنی به اندازه یک لایه نازک یا اصطلاحاً smear.

استفاده بیش از حد خمیر دندان، مخصوصاً در کودکان، می‌تواند خطرناک باشد. بلعیدن مقدار زیاد فلوراید باعث فلوئوروزیس دندانی می‌شود؛ حالتی که منجر به تغییر رنگ، ایجاد لکه‌های سفید، زرد یا قهوه‌ای و حتی فرورفتگی روی دندان‌های در حال رشد می‌گردد. در بزرگسالان نیز مصرف زیاد فلوراید می‌تواند موجب حالت تهوع و استفراغ شود.

پس بهتر است بدانیم که زیاد زدن خمیر دندان به معنی تمیزی بیشتر نیست. نکته مهم این است که مقدار مناسب خمیر دندان استفاده شود و مسواک زدن دو دقیقه کامل ادامه پیدا کند. در غیر این صورت، احتمال پوسیدگی و ایجاد حفره‌های دندانی افزایش می‌یابد.

چه مقدار خمیر دندان برای مسواک زدن کافی است؟

در حالی‌که در تبلیغات مسواک، کل سطح برس پوشانده می‌شود، واقعیت این است که برای بزرگسالان مقدار به اندازه یک نخود کافی است. این موضوع حتی روی بسته‌بندی خمیر دندان‌ها نیز ذکر می‌شود.

بزرگسالان

انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) توصیه می‌کند افراد بزرگسال روزی دو بار، هر بار دو دقیقه کامل مسواک بزنند. مقدار مناسب خمیر دندان برای آن‌ها چیزی در حدود یک نخود است که روی یک مسواک نرم یا برقی قرار داده می‌شود.[منبع]

کودکان

کودکان می‌توانند از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید استفاده کنند، اما باید میزان آن بسیار کم باشد. متخصصان توصیه می‌کنند برای بچه‌ها تنها به اندازه یک لایه بسیار نازک خمیر دندان زده شود. این موضوع به این دلیل اهمیت دارد که کودکان معمولاً خمیر دندان را می‌بلعند و بلعیدن زیاد فلوراید می‌تواند روی رشد دندان‌های دائمی اثر منفی بگذارد.[منبع]

اگر خمیر دندان زیاد یا خیلی کم استفاده کنیم چه می‌شود؟

  • استفاده بیش از اندازه: بلعیدن خمیر دندان زیاد می‌تواند باعث حالت تهوع و استفراغ شود. در کودکان نیز خطر فلوئوروزیس را به همراه دارد.[منبع]
  • استفاده خیلی کم: اگر کمتر از حد لازم خمیر دندان استفاده کنید، کف کافی برای تمیز کردن دندان‌ها ایجاد نمی‌شود و مینای دندان از فواید فلوراید بی‌بهره می‌ماند. تحقیقات نشان داده‌اند که مقدار استاندارد فلوراید در خمیر دندان برای جلوگیری از پوسیدگی ضروری است.

نکته مهم: بعد از مسواک، خمیر دندان اضافی را بیرون بریزید، اما دهان خود را با آب نشویید تا فلوراید بتواند مدت بیشتری روی دندان‌ها اثر کند.

📌 حتما مقاله ۸ عامل مهم که خطر پوسیدگی دندان را افزایش می‌دهد را از دنتال مد مطالعه نمایید.

چطور خمیر دندان مناسب انتخاب کنیم؟

انتخاب خمیر دندان به هدف شما از مراقبت دهان بستگی دارد:

  • ضد پلاک: خمیر دندانی که جلوی تشکیل پلاک و بیماری لثه را می‌گیرد.
  • ضد پوسیدگی: حاوی فلوراید برای تقویت مینای دندان.
  • ضد حساسیت: برای کاهش درد دندان‌های حساس.
  • سفیدکننده: حاوی ترکیباتی برای رفع لکه‌ها و روشن‌تر کردن رنگ دندان‌ها.

همیشه به دنبال خمیر دندانی باشید که مهر تأیید ADA یا انجمن های معتبر دندانپزشکی ایران و وزارت بهداشت را دارد تا از ایمنی و اثربخشی آن مطمئن شوید.[منبع]

نکات مهم برای حفظ بهداشت دهان و دندان

علاوه بر استفاده درست از خمیر دندان، رعایت عادات زیر برای داشتن دندان‌های سالم ضروری است:

  • سیگار نکشید 🚭
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید و مصرف شیرینی‌ها را محدود کنید.
  • روزی یک بار نخ دندان بکشید.
  • دندان مصنوعی یا پلاک متحرک را مرتب تمیز کنید.
  • هر ۳ تا ۴ ماه یک بار مسواک خود را عوض کنید.
  • از مسواک نرم استفاده کرده و روزی دو بار، هر بار دو دقیقه مسواک بزنید.
  • هر شش ماه یک بار برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید.
  • در صورت نیاز از دهان‌شویه فلورایددار (جدا از زمان مسواک) استفاده کنید.
  • به کودکان زیر ۶ سال دهان‌شویه ندهید.

جمع‌بندی

اکثر افراد بیش از حد خمیر دندان استفاده می‌کنند، در حالی‌که مقدار یک نخود برای بزرگسالان و کمتر از آن برای کودکان کافی است. مهم‌تر از میزان خمیر دندان، رعایت مدت زمان مسواک‌زدن (دو دقیقه) و استفاده از خمیر دندان فلورایددار برای پیشگیری از پوسیدگی دندان‌هاست.

📌 برای آگاهی از عوارض دخانیات، سیگار و تنباکو در سلامت دهان حتما مقاله تاثیر سیگار و دخانیات در سلامت دهان را از دنتال مد مطالعه نمایید.

❓سوالات متداول درباره مقدار خمیر دندان

خیر. مقدار زیاد باعث تمیزی بیشتر نمی‌شود و حتی می‌تواند مضر باشد. مقدار استاندارد یک نخود است.

برای کودکان کمتر از ۳ سال یک لایه بسیار نازک و برای بالای ۳ سال حداکثر نصف نخود کافی است.

بلع مقدار کم مشکلی ندارد، اما مصرف زیاد باعث تهوع و حتی فلوئوروزیس دندانی می‌شود.

خیر. بهتر است تنها خمیر دندان اضافی را بیرون بریزید و با آب نشویید تا فلوراید اثر بیشتری داشته باشد.

خمیر دندانی که حاوی فلوراید باشد و مهر تأیید انجمن‌های معتبر مثل ADA  یا وزارت بهداشتی ایران را داشته باشد. انتخاب نوع آن بستگی به نیاز شما (ضد حساسیت، سفیدکننده و…) دارد.